Linki zewnętrzne | Państwa Europy | | | |  | | Państwo nieuznawane
na arenie międzynarodowej | | | | Terytoria zależne | | | | Państwo sui generis/terytorium sporne | | | - ↑ Mołdawska Republika Naddniestrza nie jest uznawana przez żadne państwo
- ↑ Republika Kosowa jednostronnie ogłosiła niepodległość, która jest uznawana przez 65 ze 192 państw członkowskich ONZ, 22 z 27 Unii Europejskiej i 24 z 28 NATO, w tym Polskę. Obecnie działa tam administracja Organizacji Narodów Zjednoczonych - UNMIK, administracja Republiki Kosowa, oraz specjalna misja Unii Europejskiej - EULEX
| |
| Stolice Europy | | | Stolice niepodległych państw | Amsterdam (konstytucyjna), Holandia • Andora, Andora • Ateny, Grecja • Belgrad, Serbia • Berlin, Niemcy • Berno, Szwajcaria • Bratysława, Słowacja • Bruksela, Belgia • Budapeszt, Węgry • Bukareszt, Rumunia • Dublin, Irlandia • Haga (siedziba rządu), Holandia • Helsinki, Finlandia • Kijów, Ukraina • Kiszyniów, Mołdawia • Kopenhaga, Dania • Lizbona, Portugalia • Londyn, Wielka Brytania • Lublana, Słowenia • Luksemburg, Luksemburg • Madryt, Hiszpania • Mińsk, Białoruś • Monako, Monako (państwo-miasto) • Moskwa, Rosja • Oslo, Norwegia • Paryż, Francja • Podgorica, Czarnogóra • Praga, Czechy • Reykjavík, Islandia • Ryga, Łotwa • Rzym, Włochy • San Marino, San Marino • Sarajewo, Bośnia i Hercegowina • Skopje, Macedonia • Sofia, Bułgaria • Sztokholm, Szwecja • Tallinn, Estonia • Tirana, Albania • Vaduz, Liechtenstein • Valletta, Malta • Warszawa, Polska • Watykan, Watykan (państwo-miasto) • Wiedeń, Austria • Wilno, Litwa • Zagrzeb, Chorwacja | | Stolice terytoriów zależnych
i państw nieuznawanych | | |
| Członkostwo w organizacjach międzynarodowych | | | Rada Europy | | | Państwa członkowskie | | 
 | | | Kandydaci | | | | Obserwatorzy | | | | Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) | | | | | | | |
Przypisy Galeria | | | "Żółta łódź podwodna" - batyskaf przed muzeum oceanograficznym w Monako | |
| | | | Widok na domy na stromym brzegu Monako |
Ludność 18% (2003) ludności stanowią Monageskowie (elitarni obywatele księstwa), pozostali to imigranci, głównie z Francji (46,8%) i Włoch (16,5%). 100% ludności mieszka w bardzo gęsto zaludnionym mieście — ok. 16 923 mieszk. na km². Jest to największa gęstość zaludnienia w Europie i druga na świecie (po Makau). W usługach pracuje 75% ludności zawodowo czynnej, w przemyśle — 25%. Część zatrudnionych dojeżdża do pracy z terytorium Francji.
Wyznania religijne w (2000) roku:[3]
| (2006) |
| Liczba ludności | 32 543 |
| Ludność według wieku |
| 0 - 14 lat | 15,2% |
| 15 - 64 lat | 62,1% |
| ponad 64 lata | 22,6% |
| Wiek (mediana) |
| W całej populacji | 45,4 lat |
| Mężczyzn | 43,3 lat |
| Kobiet | 47,3 lat |
| Przyrost rzeczywisty | 0,40% |
| Współczynnik urodzeń | 9,19 urodzin/1000 mieszkańców |
| Współczynnik zgonów | 12,91 zgonów/1000 mieszkańców |
| Współczynnik migracji | 7,68 migrantów/1000 mieszkańców |
| Ludność według płci |
| przy narodzeniu | 1,15 mężczyzn/kobietę |
| poniżej 15 lat | 1,15 mężczyzn/kobietę |
| 15 - 64 lat | 0,97 mężczyzn/kobietę |
| powyżej 64 lat | 0,69 mężczyzn/kobietę |
| Umieralność noworodków |
| W całej populacji | 5,35 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci męskiej | 6,19 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci żeńskiej | 4,46 śmiertelnych/1000 żywych |
| Oczekiwana długość życia |
| W całej populacji | 79,69 lat |
| Mężczyzn | 75,85 lat |
| Kobiet | 83,74 lat |
| Rozrodczość | 1,76 urodzin/kobietę |
Gospodarka Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca Monako wynosi ok. 70 tysięcy dolarów amerykańskich rocznie. Podstawą gospodarki są usługi, zwłaszcza bankowość, turystyka i handel nieruchomościami. Monako jest siedzibą wielu firm zagranicznych i banków (z uwagi na korzystne przepisy podatkowe). Istnieje rozbudowana sieć hoteli. W 2000 w hotelach Monako nocowało 240 tysięcy turystów zagranicznych. Znaczne dochody przynosi kasyno gry w Monte Carlo oraz emisja znaczków pocztowych i pamiątkarstwo. W dzielnicy Fontvieille znajdują się nowoczesne zakłady przemysłu precyzyjnego, chemicznego (w tym farmaceutycznego), odzieżowego i jubilerskiego, ponadto funkcjonuje lądowisko dla śmigłowców, nowoczesny stadion, przystań jachtowa. Energia elektryczna w całości importowana jest z Francji. Przez terytorium Monako przechodzą: linia kolejowa i autostrada Nicea–Genua. Transport wewnętrzny zapewniają samochody prywatne (676 samochodów osobowych na 1000 mieszkańców). Monako łączy unia celna z Francją, która pośredniczy w całości wymiany handlowej księstwa. Monako uczestniczy w Europejskiej Unii Gospodarczej i Walutowej.
Historia - czasy starożytne - kolonia fenicka, grecka i terytorium rzymskie
- od X wieku pod władzą Genui
- XII wiek Monako przejściowo pod władaniem hrabiów Prowansji
- 1297 - uciekinier z Genui, François Grimaldi, w przebraniu mnicha wywodzi w pole strażników zamku, którzy wpuszczają go do środka; Grimaldi wyrżnąwszy w pień załogę odbiera Monako panującej w nim rodzinie genueńskiej
- koniec XV wieku - niepodległość Monako uznają król Francji i papież
- 1524-1641 - Monako jest protektoratem hiszpańskim
- 1793 - w czasie rewolucji francuskiej Grimaldi zostają usunięci z tronu, a księstwo wcielone do Francji
- 1814 - Monako odzyskuje byt państwowy, ale do 1860 pozostaje protektoratem Sardynii.
- 1861 - traktat z Francją przywraca księstwu pełną niepodległość
- 1865 - unia celna z Francją
- 1911 - przyjęcie pierwszej konstytucji, wprowadzającej podział władzy między księciem a pochodzącą z wyborów Radą Narodową.
- 1918 - układ o stacjonowaniu wojsk francuskich i zatwierdzaniu przez Francję umów międzynarodowych zawieranych przez Monako
- 1949 - umiera książę Ludwik II; tron przejmuje jego wnuk, książę Rainier III
- 1956 - książę poślubia gwiazdę Hollywood Grace Kelly, którą poznał rok wcześniej na festiwalu w Cannes
- 1959 - monarcha zawiesza Radę Narodową z powodu sporu wokół budżetu
- 1962 - przywrócenie parlamentu i wprowadzenie nowej, bardziej liberalnej konstytucji
- 1963 - zawarcie konwencji finansowej z Francja w sprawie ceł i podatków
- 1982 - księżna Grace ginie w wypadku samochodowym w Monte Carlo
- 1993 - Monako dołącza do ONZ
- 2002 - przyjęcie zmian w konstytucji, mających utrzymać ciągłość sukcesji nawet w razie bezpotomnej śmierci następcy tronu, księcia Alberta
- 2004 - na głównym stadionie piłkarskim wybucha bomba, ale obywa się bez ofiar. Do dziś nie wyjaśniono przyczyn eksplozji.
- 2005 - Rainier III umiera, jego najstarszy syn wstępuje na tron jako Albert II
Podstawowe informacje - Ważniejsze dzielnice: Monte Carlo, La Condamine
- Całkowita granica lądowa: 4,4 km
- Długość wybrzeża: 4,1 km
- Długość granic z sąsiadującymi państwami: Francja 4,4 km
- Najwyższy punkt: 163 m n.p.m. (zbocze wzgórza), najwyższy wierzchołek Mont Agel 140 m n.p.m.[2]
- Najniższy punkt: Morze Śródziemne 0 m
- Język: francuski
- Waluta: 1 euro = 100 eurocentów
Spis treści
Monako, Księstwo Monako (fr. Monaco, Principauté de Monaco, monegaski (nie jest językiem urzędowym) Munegu, Principatu de Munegu) – niewielkie miasto-państwo położone w Europie Południowej nad Morzem Śródziemnym w obrębie Riwiery francuskiej. Po Watykanie jest to drugie najmniejsze pod względem powierzchni niezależne państwo świata.
Od 1865 w unii celnej z Francją. Od 1918 Francja uzyskała prawo do stacjonowania wojsk na terenie Monako i zatwierdzania zawieranych przez to państwo umów międzynarodowych[1].
Leży na Lazurowym Wybrzeżu u podnóża Alp. Klimat charakteryzuje się łagodnymi zimami o średniej temperaturze 10 °C i ciepłym latem 24 °C. Opady występują przede wszystkim w zimie, a ich ilość dochodzi do 750 mm rocznie.
Przemysł opiera się na produkcji żywności, przyrządów precyzyjnych, wyrobów farmaceutycznych, sprzedaży znaczków pocztowych i turystyce. Port jachtowy i kasyno w Monte Carlo są słynne na całym świecie. Monte Carlo jest ponadto ośrodkiem badań oceanograficznych.
Podział administracyjny Monako stanowi administracyjnie jedność (nie występują żadne jednostki administracyjne). Jednak do lat 90. kraj dzielił się na 4 dystrykty: Monaco-Ville, Monte Carlo, La Condamine i Fontvieille. Obecnie są to tradycyjne dzielnice miasta Monako, nie posiadające jednak żadnego znaczenia administracyjnego. Obok tych czterech największych dzielnic istnieje kilka mniejszych: Moneghetti, Larvotto, Saint Roman, Ténao, Les Revoires, La Colle, Saint Michel. Granice pomiędzy tradycyjnymi dzielnicami nie są wyznaczone.
|
